• tel:022 471 571 mob:065 2 471 571
  • info@ordinacijateofilski.com

“MASNA JETRA”-TAKO ČESTO….

“MASNA JETRA”-TAKO ČESTO….

 

Masna jetra – šta je i kako se leči

Masna jetra većinom ne uzrokuje tegobe ili uzrokuje samo bol pod desnim rebrenim lukom zbog povećanja jetre.

Glavni uzroci nastanka masne jetre su debljina, alkoholizam ili šećerna bolest.
Masna jetra (steatosis hepatis, steatoza) posledica je nakupljanja masti u jetri. Masnu jetru uzrokuju brojni urođeni i stečeni poremećaji metabolizma masti. Uzroci nastajanja mogu biti:

lekovi i toksini (alkohol, kortikosteroidi, kontracepcija)
prehrambeni uzroci (debljina, šećerna bolest, gladovanje, poremećaji metabolizma masti, bolesti pankreasa, upalne bolesti creva)
nasledne bolesti (cistična fibroza, galaktozemija, Wilsonova bolest)
virusne bolesti (hepatitis C).
Glavni uzroci nastanka masne jetre su debljina, alkoholizam i šećerna bolest. Masna jetra je dugo smatrana benignim neprogresivnim stanjem (koje ne napreduje u bolest) međutim nova saznanja pokazuju da steatoza može biti vrlo ozbiljna i dovesti do ciroze jetre.

Masna jetra većinom ne uzrokuje tegobe ili uzrokuje samo bol pod desnim rebrenim lukom zbog povećanja jetre. Najčešće se dijagnostikuje ultrazvukom i laboratorijski povišenim vrednostima jetrinih testova. Često je umereno povišen ALT (3-4 puta). AST je kod nealkoholne masne jetre uvijek niži od ALT-a. Ponekad je prisutno povišenje GGT i ALP. Ultrazvukom se pokaže uvećana, svetla jetra. Ponekad su promene fokalne što nekada, retko, predstavlja dijagnostički problem u razgraničavanju prema malignoj bolesti. U slučaju trajno povišenih transaminaza (AST, ALT) potrebno je učiniti biopsiju jetre.

Liječenje zavisi od uzroka, ali treba napomenuti da ne postoji baš specifična farmakološka terapija ovog stanja. Kod većine bolesnika korisno je smanjenje telesne težine i prekid uzimanja materija koje su dovela do masne jetre, što dovodi do poboljšanja nalaza. Nadalje, neophodna je fizička aktivnost, dijeta, izbegavanje nepotrebnih lekova kao i regulacija šećera u krvi.

Nealkoholni steatohepatitis (NASH)
Nealkoholni steatohepatitis se najčešće javlja kod gojaznih žena srednjeg doba, kod inzulin zavisne šećerne bolesti i povišenih masnoća u krvi.
NASH je bolest koja na jetri pravi promene koje odgovaraju alkoholnoj bolesti jetre, a pojavljuje se u osoba koje ne konzumiraju alkohol.

Klinička slika NASH je kod većine bolesnika bez tegoba i najčešće se dijagnostikuje slučajno,u okviru laboratorijskih analiza krvi u sklopu sistematskog pregleda. Bolesnici se ponekad žale na umor, malaksalost, bol pod desnim rebrenim lukom. Učestalo se nađe povećanje jetre i ređe i slezine.

Ciroza jetre
Kod bolesnika sa cirozom jetre dolazi do anoreksije (gubitak apetita i gubitak telesne težine), slabosti, umaranja, ponekad do mučnine i povraćanja.
Ciroza je hronična jetrena bolest koja dovodi do promene u građi jetrinog tkiva, krvnih sudova i ćelija jetre što može rezultovati žuticom, povišenjem pritiska u venskom sistemu jetre, pojavom slobodne tečnosti u trbušnoj šupljini (ascites), poremećajem svesti i “otkazivanjem” jetre. Uzroke jetrene ciroze delimo na sledeće kategorije:

Virusni hepatitisi (B, C, D)
Metaboličke bolesti (hemohromatoza, Wilsonova bolest, cistična, fibroza, galaktozemija, porfirija)
Bolesti žučnih vodova (opstrukcije žučnih vodova kamencima, tumorom …)
Smetnje u odvođenju venske krvi (slabost desnog srca, Budd-Chiarijev sindrom)
Lekovi i toksini
Imunološke bolesti
Ostali uzroci (NASH, sarkoidoza)
Kod bolesnika sa cirozom jetre dolazi do anoreksije (gubitak apetita i gubitak telesne težine), slabosti, umaranja, ponekad do mučnine i povraćanja. Učestalo se javlja povišena temperatura što predstavlja i dijagnostički problem zbog potrebe da se isključi izvor infekcije. Temperatura,povišena, je najčešće stalna sa malim vrednostima iznad normalnih.

Simptomi
Sistem za varenje: zadah iz usta, povećanje zaušnih žlezda, varikoziteti (proširenja krvnih sudova) sistema organa za varenje sa posledičnim krvarenjem, ulkusi-čir želuca i duodenuma.
Hematološki: poremećaji zgrušavanja, anemija
Plućna: gušenje, cijanoza (plava usta), batičasti prsti,tečnost u plućnim ovojnicama,pleuri
Kardiovaskularni sistem: tečnost u srčanoj kesi, ubrzan puls, hipotenzija (pad krvnog pritiska), razvoj srčane bolesti.
Bubrezi: zadržavanje soli i vode i “otkazivanje” bubrega sa visokom smrtnošću.
Neurološki sistem: poremećaji svesti i periferni neurološki poremećaji.
Kožne promene: žutica, crvenilo dlanova, paukoliko proširene krvne žilice, promene na noktima, gubitak dlakavosti.
Mišićno-koštane abnormalnosti u vidu gubitka mišićne mase, učestalih hernija, osteoporoza.
U sistemu žlezda sa unutarnjim izlučivanjem događaju se brojne promene koje dovode do feminizacije, gubitka libida, impotencije, smanjenja testisa, gubitkom menstruacije, neplodnošću i pojavom šećerne bolesti koja se kod bolesnika s cirozom jetre leči tabletama a ne inzulinom.

Zaključak
Može se reći da je najuspješnije lečenje dobra prevencija. U najvećem broju slučajeva to znači apstinencija ili umereno konzumiranje alkohola kao i izbegavanje rizičnog ponašanja za prenos virusne bolesti (polni odnosi bez zaštite, upotreba intravenskih narkotika) i stroga kontrola preparata ljudskog porekla koji se koriste u transfuzijama. Preporučuju se preventivni sistematski pregledi sa testiranjem na hepatitis B i C.